Tír na nGall

"I Londain a bhí sibh?" a deir mo chara, iontas ina ghlór go ngabhfadh Ceilteach ceartchreidmheach de mo chineál i ngar ná i ngaobhar do phríomhchathair na bhfrithGhael. "Londain, Shasana?"

"Sea" a deirim, "I dTír na nGall í féin".
Chuir an dreas sáraíochta sin ag cuimhneamh mé ar an bhfocal sin "Gall" agus na bríonna éagsúla a baineadh as le breis agus míle bliain anuas ar na hoileáin Cheilteacha seo.

"Gaul" nó rud eicínt dá shórt a thugadh na Rómhánaigh ar na Ceiltigh fadó. Ach anois, dúinne, na Ceiltigh atá fós, ar éigean, inár seasamh, ciallaíonn "Gall" (más é an focal céanna é) Sasanach nó eachtranach - agus brí dhiúltach léi mar aidiacht.

Sa mBriotáinis, "Gall" a thugann siad ar a gcuid Sasanach féin, na Francaigh, agus "Galleg" atá acu ar an bhFraincis. Ach i dteanga na bhFrancach, "Le Pays de Galles" atá ar an mBreatain Bheag agus "Gallois" ar theanga na tíre sin.

"Bro Gembre" (nó "Kembre" gan an t-urú) atá ag na Briotánaigh ar an mBreatain Bheag. Glacaim leis go bhfuil gaol aige sin le "Cumbria" na Laidine - agus gur uaidh, chomh maith, a thagann an t-ainm atá ag na Breatnaigh Bheaga ar a dtír féin - "Cymru".

"A' Chuimrigh" atá ag na hAlbanaigh ar an mBreatain Bheag, agus leis an saol a dhéanamh níos casta fós, "An Bhreatain Bheag" nó rud eicínt fíor-chosúil leis, atá acu ar an mBriotáin.

Ainm spéisiúil ann féin é "Alba" - caithfidh go bhfuil gaol aige leis an ainm a bhaist na Rómhánaigh ar Shasana - "Albion" nó rud eicínt dá chineál - nach "Caledonia" a bhí ag lucht na Laidine ar Albain?

Tír na nGall indeed!