Imram

Is fada mé amuigh, mar a dúirt Seán Ó Riordáin, fadó, Is fada mé i mo thost.

Tá mé th'éis a bheith gafa anseo sa ngarraí le tógálaithe, ag iarraidh lúbanna a fágadh ar lár le linn tógáil an tí seo a chur ina gceart, ag cóiriú an gharáiste le spás stórála agus oifig a dhéanamh de agus ag iarraidh luí isteach ar mo script faoi Raiftearaí. Anuas air sin, as seo go ceann coicíse, beidh mé suas agus anuas go Baile Átha Cliath is mé ag glacadh páirte in imeachtaí éagsúla de chuid na féile Imram.

Tá an-séap ar chlár na bliana seo, feictear dom. Bhí an-ócáid aréir sa New Theatre (beagán easpa samhlaíochta san ainm sin, shílfeá) ar Shráid Essex. Istigh taobh thiar de shiopa leabhar Connolly Books atá an amharclann seo - í beag agus leagtha amach go gleoite. Is ann a fógraíodh an gearrliosta do leabhair na bliana. Tá leabhar ag Futa Fata air - Peigín Leitir Móir agus iomaíocht ghéar aici i mbliana uathu seo a leanas: Eachtraí Uchtaigh le Esther Gobl Uí Nualláin (Móinín); Cén t-am é le Siobhán Brogan (Cois Life); Dialann Sár-rúnda Amy Ní Chonchúir le Siobhán Parkinson (Cois Life arís) agus Deirdre agus Mic Uisnigh le Colmán Ó Raghallaigh (Cló Mhaigh Eo) agus leabhar eile miotaseolaíochta, Balor le Caitríona Hastings agus Andrew Whitson (An tSnáthaid Mhór). Tá iontas orm nach bhfuil leabhar Áine Ní Ghlinn "Brionglóidí agus Aistir Eile" ar an ngearrliosta, go háirithe nuair a bhí sé ar ghearrliosta an ghradaim Bisto níos túisce i mbliana. Fógrófar na buaiteoirí ag an Oireachtas i Leitir Ceanainn.

Beidh mé ag sciúirdeáil suas ann arís tráthnóna amárach le páirt a ghlacadh sa bplé painéil "Léigh go Réidh", i gcuideachta Anna Heussaff agus Bridget Bhreathnach. Ag cur síos ar na cúig leabhar is ansa linn (faoi láthair) a bheas muid. Cathal Póirtéir a bheas sa gcathaoir. Bí ann nó bí i do cheathairshleasán rialta mar a deir lucht na Matamaitice.

Tuilleadh faoi Imram go luath.

Róise agus an tOireachtas

Cuireann an scéal faoi John Cale an lá cheana mé ag cuimhniú ar mo chur chuige féin mar thuismitheoir i dtaobh chúrsaí teanga de. Scaití sílim go bhféadfainn cúpla ceacht a fhoghlaim ó Mhamó sin na Breataine Bige. Tá sé an-deacair an Ghaeilge a choinneáil in uachtar i dteaghlach ar bith na laethanta seo agus an brú atá ann ón gcultúr idirnáisiúnta. Téann na gasúir éagsúla trí thréimhsí éagsúla - scaití dílis go maith (agus an-dílis in amanna), scaití eile, is deacair focal Gaeilge ar bith a bhaint astu.

Tá Róise (8 mbliana) tagtha chun cinn go hiontach le bliain anuas, mar shampla. Ach ní mar sin a bhí i gcónaí. Dhá bhliain ó shin, bhí sé d'onóir mhór agam a bheith tofa mar Uachtarán ar Oireachtas na Gaeilge, ar feadh na bliana 2007.

De réir mar a bhí Oireachtas na Samhna ag druidim linn, bhí mé ag éirí buartha faoi Róise (a bhí sé bliana d'aois ag an am). Béarla ar fad ab ea an cúram, mar a deir an Ciarraíoch, bíodh is go raibh dalladh Gaeilge aici, agus blas an-deas le cois. Bhí muintir Mhaigh Eo ag maíomh as an Uachtarán óg(!) fuinniúil srl. a bhí roghnaithe acu - ach céard a tharlódh dá mbeinn thuas i gCathair na Mart i measc na maithe is na móruaisle agus Róise bheag ag sodar i mo dhiaidh, ag fógairt orm sa Sacsbhéarla? (Tá a fhios agaibh an tromluí coitianta sin - tá tú ag cruinniú tábhachtach, éiríonn tú i do sheasamh le teacht i láthair an tslua go cumasach, éirimiúil - agus tugann tú faoi deara nach bhfuil snáth éadaigh ort. Bhuel méadaigí é sin faoina chéad agus tuigfidh sibh mo chás).

Faoi dheireadh, shocraigh mé suí síos leis an mbeainín bheag agus an scéal a phlé léi. Nuair a bhí mé th'éis a mhíniú cé chomh deas is a bhí na daoine a roghnaigh a Daid sise leis an slabhra álainn órdha a chaitheamh, agus an cúlra leochaileach sochtheangeolaíochta a bhain leis an onóir sin a chur faoina bráid, las an dá shúil ina cloigeann. "Dad" a deir sí - "don't worry. I'm saving my Gaeilge for the Oireachtas!"