Showing posts with label Caoineadh na dTrí Muire. Show all posts
Showing posts with label Caoineadh na dTrí Muire. Show all posts

Friday, 10 April 2009

Caoineadh na dTrí Muire


Iarla Ó Lionáird, an sár-amhránaí sean nóis agus nua nóis ó Chúil Aodha le feiceáil sa ngarraí an tseachtain seo agus é ag casadh "Caoineadh na dTrí Muire". Glacaim leis (ach d'fhéadfadh dul amú a bheith orm) gur ó Sheosamh Ó hÉanaí a d'fhoghlaim sé an t-amhrán. Luaitear an t-amhrán le Joe Éinniú agus tá cur síos cuimsitheach ag Liam Mac Con Iomaire ina leabhar iontach "Nár Fhágha Mé Bás Choíche" ar an tábhacht a bhí leis an amhrán i saol ceoil Uí Éanaí.

Tháinig mé ar an leagan seo thíos ar ball de na liricí is mé i mbun gúglála. Tá sé beagáinín difriúil ó leagan Iarla - is breá liom na línte scáfara sin atá aige siúd "Cuireadh tairní maola trína chosa is trína lámha" Tá an úsáid a bhaineann sé as an aidiacht sin "maola" an-chumhachtach, sílim - déanann sé gníomh an chéasta níos barbartha fós, agus cuireann sé le réalachas na hinste.

Ní fios cé a chum an t-amhrán seo, ach samhlaím i gcónaí gur bean a rinne é. Tá sé chomh pearsanta mar phíosa - na línte "An é sin an maicín a d'iompar mé trí ráithe?/An é sin an maicín a rugadh ins an stábla?" - airím gur ag tarraingt ó thaithí phearsanta a bhí an té a chum.

Ní fhéadfainn a rá cén fáth go dtugtar Caoineadh na dTrí Muire ar an amhrán agus cén fáth go mbeadh triúr Muire i gceist ann. Scríobh Angela Partridge aka Aingeal de Búrca aka Angela Bourke leabhar ar an ábhar blianta fada ó shin - níl a fhios agam an bhfuil fáil i gcónaí air.

Seo chugaibh na liricí:

Caoineadh na dTrí Muire

A Pheadair, a aspail, an bhfaca tú mo ghrá geal? ochón agus ochón ó.
Chonaic mé ar ball é i láthair a namhad, ochón agus ochón ó.

Cé hé an fear breá sin ar chrann na páise? ochón agus ochón ó.
An é nach n-aithníonn tú do mhac a mhaithrín? ochón agus ochón ó.

An é sin an maicín a d'iompair mé trí ráithe? ochón agus ochón ó.
An é sin an maicín a rugadh ins an stábla? ochón agus ochón ó.

Nó an é sin an maicín a hoileadh in ucht Mháire? ochón agus ochón ó.
Nó an í sin an tsleá a chuaigh trí do lár geal? ochón agus ochón ó.

An é sin an casúr a bhuail tríot na tairní? ochón agus ochón ó.
An é sin an choróin spíonta a chuaigh ar do mhullach álainn? ochón agus ochón ó.

Mhaise éist, a mháithrín, agus ná bí cráite, ochón agus ochón ó.
Tá mná mo chaointe le breith fós, a mháthair, ochón agus ochón ó.