Showing posts with label Físeán na Seachtaine. Show all posts
Showing posts with label Físeán na Seachtaine. Show all posts

Thursday, 4 June 2009

Físeán na Seachtaine - Kila - Tóg é go bog é


Bhí ceoltóirí Fhíseán na seachtaine seo caite, Julie Fowlis agus Muireann Nic Amhlaoibh, thar barr agus iad ag casadh sa Crane Bar i gcathair na Gaillimhe san oíche Dé Luain seo caite. An-seó atá ann - tá trí dháta fós le dul idir seo agus deireadh na seachtaine ar an gcamchuairt seo ar Éirinn leis an albam uathu, Dual, a phoibliú.

Ceoltóirí na seachtaine seo - Kila. Níor éirigh linn iad a fheiceáil agus iad ar an stáitse i nGaillimh ar oíche oscailte na féile Volvo. Grúpa iontach stáitse iad agus beidh siad ar an mbóthar ar feadh an tsamhraidh ag casadh ag féilte ar fud na bhfud.

Is sa sa gceol gaelach atá Kila préamhaithe, ach tá tionchair eile le cloisteáil - ceol iarthar na hAfraice go mórmhór. Gaeilge Bhleá Cliath teanga na n-amhrán - féach cé mhéad de na liricí atá tú in ann a thabhairt leat. (Ceann mall go leor é seo - má éiríonn go maith leat, buail ar aghaidh chuig an gcéad leibhéal eile le hamhrán ar nós Coinnigh an Tine Lasta.)

Tá Kila ag casadh le chéile ó bhí siad ag freastal ar mheánscoil Choláiste Eoin i mBaile Átha Cliath. Tá féiniúlacht cheoil dá gcuid féín acu atá casta agus spéisiúil. Dream an-chruthaitheach iad agus is fiú cluais a thabhairt dóibh.

Wednesday, 27 May 2009

Beirt bhan mhisniúla


Dé Luain seo chugainn, an chéad lá de mhí an Mheithimh, beidh Muireann Nic Amhlaoibh Dhún Chaoin agus Julie Fowlis as Oileán Uist Thuaidh na hAlban ag teacht go Gaillimh le ceolchoirm a thabhairt a bheas bunaithe ar an ábhar a rinne siad taifeadadh anuraidh air ar an albam "Dual". Sa gCrane Bar a bheas siad ag casadh agus is mé atá ag súil leis.

Iníon í Muireann le Feargal Mac Amhlaoibh, fidléir, foilsitheoir agus scríbhneoir atá lonnaithe i nDún Chaoin i gCorca Dhuibhne. Chasadh sé ceol go minic Tigh Bhric ar an Riasc, an teach inar tógadh mo bhean. Is cuimhin liom Muireann agus í ina déagóir a bheith ag casadh ann oíche nó dhó ar shuigh mé isteach leo agus muid ar cuairt ó Bhleá Cliath. Bhíodh Con Durham, píobaire cumasach ó Bhleá Cliath, atá ag cur faoi in Iarthar Duibhneach le fada, i mbun ceoil go rialta chomh maith ag an seisiún rialta a bhíodh sa sean-Tigh Bhric, sular athchóiríodh é.

Is leis an gceol a chuaigh Muireann mar ghairm. Bíonn sí ag casadh (agus ag seimnt, go deimhin) go rialta leis an ngrúpa Danú. Amhránaí álainn í agus ceoltóir breá feadóige, idir fheadóg stáin agus fheadóg mhór. Beidh an-oíche ann, sa gCrane, tá mé cinnte.

Coinnígí súil bioraithe do na dátaí eile ar chamchuairt na hÉireann. Agus más thar lear atá sibh á léamh, faighigí greim ar "Dual" - an-phíosa oibre atá ann.

Is iad Muireann agus Julie atá roghnaithe agam le haghaidh Físeán na Seachtaine seo. Don chainéal nua Gaidhlige, BBC Alba a rinneadh an taifeadadh seo. Is ón seanchaí ón taobh seo tíre, Tom Pheaidí Mac Diarmada, nach maireann, a chuala mé féin den chéad uair an t-amhrán atá á rá ag Muireann anseo "Chuirfinn trí thóin" - ní shin an teideal oifigiúil atá air, cheapfainn, ach tá ag cinnt orm cuimhneamh air sin faoi láthair.

Wednesday, 20 May 2009

Físeán na Seachtaine - Sí do Mhamó Í - Hothouse Flowers


Ó shraith cheoil TG4, Sult, a thagann clip na seachtaine seo - Na Hothouse Flowers i gcuideachta grúpa tí an chláir - Dónal Lunny, Nollaig Casey, píobaire ó Bhéal Feirste - duine de mhuintir MacSherry, níl mé in ann cuimhniú ar a ainm baiste faoi láthair, Nollaig Casey ar an bhfidil agus ceoltóir eile nach gcloisfeá go minic ag plé leis an gcineál seo fusion - méit liom anseo i gCois Fharraige, Noel Hill. Thart ar an mbliain 1996 a rinneadh taifeadadh air. Tugann an fonnadóir Róisín Elsafty Amhrán Náisiúnta Chonamara ar an gceann seo, faoin gcailleach sprionlaitheach ó Chois Fharraige. Bainigí sult as!

Monday, 11 May 2009

Físeán na Seachtaine - Ali Farka Touré


Bhí plé an tseachtain seo caite anseo faoi cheol iarthar na hAfraice - seo duine de laochra móra an réigiúin sin, Ali Farka Touré ó Mhailí. Ceoltóir iontach giotáir a bhí ann a rugadh i 1939 is a cailleadh trí bliana ó shin, i mí na Márta 2006. Dúirt Martin Scorcsese faoi go raibh "the DNA of the blues" le cloisteáil ina chuid ceoil.