Lúibín

Seo lúibín a scríobh me píosa ó shin. Is é Tadhg Óg a mhol an scenario agus thriail mé an scéal a insint i bhfoirm lúibín. Bíonn go leor athrá i gceist le lúibín a théann chun leadráine má bhíonn go leor véarsaí i gceist. Chomh maith leis sin, ní scéal a bhíonn i gceist go hiondúil agus rólanna ar leith ag an dá ghlór. Ní thugtar le fios go hiondúil ach oiread go bhfuil glór amháin atá ar easpa eolais faoina bhfuil ag tarlú. Ag iarraidh na teorannacha a bhrú siar de bheagán a bhí mé. Cineál nuaibín atá i gceist. Ar aon chaoi, seo agaibh é:

An Caitín Álainn Bán

Tá Johnny Joe agus Delia in aois an phinsin.

JOHNNY JOE:
Ím bím babaró is óró mhíle grá
Ghnothaigh mise an lotto
Fuair mé ceithre mhilliún breá
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Ím bím babaró is óró mhíle grá
Cheannaigh mé Mercedes
Agus caitín do mo ghrá
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Ím bím babaró is óró mhíle grá
Ba mhór an spóirt an caitín
Lena chloigeann álainn bán
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Ím bím babaró a leithéidí de charr
Bhí pabhar sa Mercedes sin
Is í ag dul thar bráid
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Ím bím babaró is orm a bhí an crá
Bhí Kit e Kat i mbabhla a’am
Is gan dé ar mo chaitín bán
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Ím bím babaró mo chreach agus mo chrá
Ag casadh isteach sa driveway dhom
Nár leag mé an caitín bán
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Ím bím babaró is óró mhíle grá
“An bhfaca tú mo Bháinín beag
Mo chead ‘s mo mhíle grá?”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Ím bím babaró, céard a d’fhéadfainn ‘ rá
“Ní fhaca” arsa mise bocht
“Ach fillfidh sé ar ball”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE :
Ím bím babaró a leithéidí de lá
Isteach sa Merc de thintreach liom
Mé fhéin ‘s an caitín bán
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Bhí mo chroí ag briseadh ‘nois,
Ag briseadh ina lár
Labhair mé le Saint Anthony go bhfaigheadh sé mo ghrá
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Ní raibh gíog ná míogín
As an gcaitín álainn bán
Siar liom chuig an vet ansin, go leighfeasfadh sé mo chrá
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Thriail mé bleaist ronnachaí
A thairiscint ar ball
Meas tú ab é ‘n Kit-E-Kat nár thaithnigh le mo ghrá?
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
“Ní dóchasach an scéal é seo”
A dúirt an vet ar ball
“Ní leigheas atá ón gcaitín sin, ach miorúilt, mo chrá”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Níor chuir sí suim sna ronnachaí,
An scuitín álainn bán
Thriail mé tin caviare go meallfadh sé mo ghrá
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
“Seo jab don Golden Pages
Má tá fix ar bith le fáil”
Bhreathnaigh sé faoi “Miorúiltí” – bhí number áitiúil ann
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Labhair mé leis na Gardaí
Nó go bhfaighidís mo ghrá
“Glaoigh ar ais Dé Céadaoin,
Tá muid fíor-flat out faoi láthair”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Istigh sa teachín aisteach seo,
Bhí fear le cóta bán
“Cuirim caoi gan stró ar bith
Ar bheithigh chuile lá ”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Ghlaoigh mé ar an mobile
Ar mo Johnny Joe ar ball
Ach bhí a number crúogach
‘S níor fhreagair sé an call
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá


JOHNNY JOE:
Ba ghearr gur bhain sé an cloigeann
De mo chaitín álainn bán
Chuir sé isteach bleaist wireannaí
Is microchip ‘na lár
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
D’fhreagair na Samaritans
Mhínigh mé mo chás
“Ar thriail tú fish fingers air?”
A dúirt an cailín lách
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY:
Chas mé isteach sa driveway arís
Mé fhéin ‘s an caitín bán
“Seo abhaile Báinín beag
Do pheata is do ghrá!”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
“Míle thanks, Saint Anthony!”
A bhéic mé amach go hard
“A pheata bháin, bí ag ithe leat,
Triail an caviare!”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
“Fish fingers – sin mo rogha fhéin!”
A bhéic an cat go hard
“Glanaigí an áit seo uileag
Tá an teach seo ina chás!”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

DELIA:
Bhí caint anois, caint chantallach ag mo chaitín bán
“Liomsa an teach” a d’fhógair sé
“Amachaigí sa tsráid!”
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Sa teach atá sé riamh ó shin
An caitín bradach bán

DELIA:
Is codlaíonn muid sa Mer-ce-des
Mé fhéin ‘s mo mhíle grá
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

JOHNNY JOE:
Só, má bhíonn tú ag cuartú míorúiltí
A leighfeasfadh duit do chrá
Ná bac le Golden Pages
Nó is measa a bheas do chás
Agus ím bím babaró is óró mhíle grá

(c) 2008 Tadhg Mac Dhonnagáin

Bhí an píosa seo ar cheann de chnuasach lúibíní agus agallamh beirte a chum mé anuraidh le cúnamh ó scéim Deis na Comhairle Ealaíon, an ciste a thacaíonn leis na hEalaíona Traidisiúnta in Éirinn.

Bainne géar

Ach ní taobh leis na "f"-anna amháin a bhíonn sé. Seo vignette álainn uaidh - "Bainne géar"

Seáinín Smaoiseach

Bhí mé ag cuartú YouTube don amhrán "Cá'il tú ag goil?" leis an ngrúpa Aerach, mar iarratas speisialta do Kelly D i Siceagó. Ní cosúil go bhfuil sé ann, ach i measc na gclipeanna atá acu de chultúr comhaimseartha Chonamara, tá an píosa seo le Seáinín Smaoiseach. Ní fios cé hé Seáinín ach is treallchogaí d'ealaíontóir é. An modus operandi atá aige ná clipeanna ó shobalchláracha (cuid Shasana go mórmhór, a bhfuil an-tóir in Éirinn orthu) a athghuthú i nGaeilge chraicneach Chonamara. É fhéin a dhéanann chuile chrachtar agus na maisíochtaí fuaime le cois. Seo píosa dá athleagan de shobalchlár duairc Londain Thoir, Eastenders. Ní fhéadfainn a rá go bhfuil mórán aithne agam ar na carachtair sa mbunleagan den seó - dá mbeadh, sílim go gcuirfeadh sé go mór leis an ngreann. Ach fiú gan an cúlra sin, tá an comhrá a chumann sé chomh barrúil agus chomh Conamarach sin, go raibh mise lagaithe ag gáire aige.

Foláireamh sláinte - tá Seáinín sách tugtha don F-fhocal (agus ní Futa ná Fata atá i gceist agam). Cineál cine verité atá idir lámha aige ó thaobh caint chomhaimseartha neamhfhoirmiúil Chonamara.

Más maith leat do mholadh, faigh bás

"Más maith leat do cháineadh, pós" a deir an seanfhocal; "más maith leat do mholadh, faigh bás".
Is maith a fheileann sé don mhéid atá scríofa le cúpla lá anuas ó cailleadh Michael Jackson.
Níl aon amhras ach go raibh cumas iontach ceoil agus damhsa i bhfear Gary, Indiana. D'éirigh leis gaiscí go leor a bhaint amach lena linn - an t-albam ba mhó díol riamh, agus áit i measc íocóin an phopchultúir idirnáisiúnta, áit a bhí tuillte as a chumas aige.

Nuair a phós sé iníon Elvis Presley, Lisa, bhí sé ag cruthú go raibh laincisí na cine inar rugadh é sáraithe aige. Bhí dragúin na cinniúna ar lár agus iníon an rí ghil mar chéile aige. An de bharr an ghráin a bheith ar a chine féin aige, faoi ndear na hobráidí go léir a rinne fear chomh geal sin de féin? Cibé cén chúis a bhí leis, is léir gur duine é Jackson a bhí ag strachailt, ar feadh a shaoil, le ceisteanna féiniúlachta.

Tá ceist mhór amháin a bhaineann le saol Jackson is fiú a chur. Luaitear an drochthógáil a bhí air mar chúis lena iompar féin, mar dhuine fásta, le gasúir - athair cruálach, clú agus cáil ó bhí sé ina leaidín óg, brú oibre nuair ba chóir dó a bheith amuigh ag spraoi.

Thóg sé Neverland, mar chineál tearmainne do ghasúir a raibh deacrachtaí leighis acu. Tá mé cinnte go raibh sé i ndáiríre faoin togra sin agus go raibh fonn air cúnamh a thabhairt do dhaoine agus súil aige, b'fhéidir, go n-éireodh leis féin teacht ar shonas de chinéal eicínt é féin agus é á dhéanamh.

Ach ón méid atá léite agamsa faoi, bhí an chuma riamh ar Neverland gur mar a chéile é agus an mála mór milseán a bhíodh i mbút an chairr ag an sagart péidifileach, Brendan Smith. Ar mhaithe le gasúir shoineanta a mhealladh ina threo féin a úsáideadh é.

Is deacair leagan Jackson den scéal a chreidiúint maidir leis an socrú a bhíodh ann go gcodlaíodh buachaillí óga leis i Neverland. Mhionnaigh sé san agallamh a chuir Martin Bashir air gur rud soineanta amach is amach a bhí ann.

Ach bhí Jackson saibhir go leor le theacht as an tsáinn a bhain le líomhaintí mí-úsáid ghnéis. De bharr an airgid, bhí sé in ann a fhreagracht mar dhuine fásta a sheachaint agus cluas bhodhar a thabhairt dá chuid dragún inmheánacha.

Is cinnte go gcuireann cáil agus saibhreas thar cuimse claí mór bréagach idir an duine cáiliúil agus saol na réalaíochta taobh amuigh. Bíonn súmairí ar chuile thaobh, cait ag crónán ar mhaithe leo féin. Tá freagracht ar na daoine sin chomh maith.

Bíonn sé deacair saol pearsanta an duine phoiblí a scaradh óna shaothar. Ar chóir é a dhéanamh? Pearsa casta, tragóideach é Michael Jackson. Is cinnte gur chóir a bhuanna agus a thallann a cheiliúradh. Agus tá sé tábhachtach i gcónaí, creidim, a bheith tuisceanach maidir le cúlra daoine agus a gcuid lochtanna á meas.

Ach ní hionann sin is a rá nach bhfuil bhfuil sé de dhualgas orainn ar fad, idir shaibhir agus daibhir, freagracht a ghlacadh as na rudaí a dhéanann muid.

Deireadh le Foinse?

Cé nach bhfuil oifig an nuachtáin ach dhá mhíle déag bealaigh siar an bóthar uaim anseo sa Spidéal, is ón mBrasaíl a tháinig an scéala ar maidin chugam go raibh Foinse ar lár. Alex Hijmans, fear a bhíodh ag scríobh go rialta don nuachtán a chuir in iúl dom i nóta ar Facebook go raibh an nuachtán imithe den saol. Léiriú é sin ar an athrú atá tagtha ar chúrsaí cumarsáide ó tháinig an páipéar ar an bhfód.

Tá go leor anonn is anall ar maidin ann faoi "chúlchistí" agus arduithe ar dheontais agus a leithéid, agus ceal eolais, tá leisce orm aon tuairim a nochtadh i dtaobh na cainte sin Bhí cuma dhóchasach ar an scéal cúpla lá ó shin agus daoine ag ceapadh go n-éireodh leis an idirbheartaíocht a bhí ar bun. Is deacair a rá go fóill cén taobh is mó ar a bhfuil an locht.


Ach ag an bpointe seo, ba mhaith liom mo thacaíocht a léiriú ar maidin le foireann an nuachtáin agus buíochas a ghlacadh leo faoin obair bhreá atá déanta seachtain i ndiaidh seachtaine acu iad ag cur an pháipéir ar fáil do phobal a bhí á cheannach, ní ar bhonn cúise, ach mar gheall ar sheirbhís fhiúntach, úsáideach, ard-chaighdeáin a bhí á chur ar fáil dóibh.

Físeán na Seachtaine - Conamara

Don chlár Ardán, nach maireann, a rinneadh an taifeadadh slachtmhar seo de leagan Phatrick Connolly de rosc catha na n-imirceánach, Conamara le Seán Ó hÉanaigh. Is é Seán ba túisce a rinne taifeadadh air ar an albam a eisíodh ar Chló Iar Chonnachta dá bhanna ceoil, Éinniú.

Tá Patrick Connolly ar dhuine den ghlúin nua ceoltóirí a lean sa stíl a bhí leagtha amach roimhe ag John Beag. Fonnadóir breá é Patrick agus tá fios a bhealaigh timpeall ar an ngiotár chomh maith céanna aige.

An bhanríon Victoria ag ól pórtair

Tá mé ag baint an-sásaimh le cúpla mí anuas as an spéis atá curtha in athuair agam i dtraidisiún amhrán Béarla na tíre seo. Thosaigh sé nuair a cheannaigh mé albam Andy Irvine agus Paul Brady ar iTunes - an ceann iontach sin a rinne siad thart ar an mbliain 1974. Cheannaigh mise ina cheirnín ar an sean nós, an chéad uair é i siopa Leo MacDonagh i gCoillte Mach, thart ar an mbliain 1976. Bhí sé an-deacair teacht ar cheirníní amuigh faoin tuath an uair sin, ach bhí spéis ag Leo sa gceol agus bhí cúinne dá shiopa earraí leictreacha a raibh seastán ceirníní sáite ann, i measc na meaisíní níochán agus na teilifíseanna.

Bhí mé bíogtha an ceirnín a bheith i mo sheilbh agam ón uair go raibh Paul Brady feicthe ar an Late Late Show agam ag casadh "Arthur MacBride", an cur síos ar an iarracht a rinneadh fear óg an teidil agus scéalaí an amhráin a mhealladh agus a bhrú isteach in airm an rí. Maslaíonn Arthur an sáirsint, agus is gearr go mbíonn ina scliúchas. Éiríonn le Arthur agus a chol ceathrar an ceann is fearr a fháil ar na saighdiúirí. Is iontach an fhilíocht atá ar fáil san amhráin, ina measc an líne seo a chuireann síos ar an drochíde a tugadh do dhrumadóirín óg: "The little wee drummer we flattened his brow and we made a football of his rowdy dow dow"

Mar a bhíonn go minic i dtraidisiún na hÉireann (ní hionann agus traidisiún Shasana ná na hAlban) ní scéal iomlán atá san amhrán ach radharc amháin as scéal níos faide - cineál machnaimh ar rud atá tar éis tarlú nó rud a tharlós amach anseo.

Dá mba scannán é scéal Arthur MacBride, cuir i gcás, ní bheadh san amhrán ach radharc amháin. I gcás thraidisiún Shasana - "Little Musgrave", cuir i gcás, is scannán iomlán an t-amhrán, a bhfuil tús, lár agus deireadh leis, le carachtair, plota a ghluaiseann trí shuíomhanna agus radharcanna éagsúla.

Sa gcur chuige machnamhach atá ar fáil sa traidisiún Éireannach (atá an-chosúil leis an traidisiún Gaelach ó thaobh modh scéalaíochta de), is minic go mbíonn íoróin álainn le fáil sa gcur síos a dhéanann an liric ar an saol, íoróin nár thuig an cumadóir féin agus é á chumadh. An sampla is deise liom ná línte seo as "Craigie Hill", amhrán a chasann diva an traidisiúin Bhéarla, Dolores Keane:

"We'll be happy as Queen Victoria
All in her greatest glory
We'll be drinking wine and porter all in Amerikay."